Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến nhiều dự án tại Việt Nam bị kéo dài tiến độ không nằm ở năng lực tài chính hay thị trường, mà đến từ việc phải điều chỉnh chủ trương đầu tư mỗi khi có thay đổi về vốn hoặc công nghệ. Trên thực tế, không ít dự án đã mất hàng tháng, thậm chí hàng năm chỉ để hoàn tất thủ tục điều chỉnh, trong khi nhu cầu thay đổi lại xuất phát từ yêu cầu thực tế của thị trường hoặc tiến bộ kỹ thuật. Với Luật Đầu tư 2025, hai “điểm nghẽn” lớn này đã được tháo gỡ khi pháp luật chính thức loại bỏ một số trường hợp phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, tạo ra sự linh hoạt đáng kể cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, sự thay đổi này cũng đặt ra yêu cầu phải hiểu đúng để tránh những rủi ro pháp lý tiềm ẩn.
I. CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ SỰ THAY ĐỔI
Theo quy định tại khoản 3 Điều 41 Luật Đầu tư 2020, nhà đầu tư phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư trong nhiều trường hợp, bao gồm cả việc thay đổi tổng vốn đầu tư từ 20% trở lên hoặc thay đổi công nghệ đã được thẩm định.
Tuy nhiên, tại khoản 3 Điều 33 Luật Đầu tư 2025, phạm vi này đã được điều chỉnh theo hướng thu hẹp, chỉ giữ lại các trường hợp thực sự ảnh hưởng đến bản chất của dự án, đồng thời loại bỏ hai trường hợp mang tính kỹ thuật nhưng lại gây nhiều vướng mắc trong thực tiễn.
II. NHỮNG TRƯỜNG HỢP VẪN PHẢI ĐIỀU CHỈNH CHỦ TRƯƠNG ĐẦU TƯ
Theo quy định mới, nhà đầu tư vẫn phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư khi có các thay đổi mang tính “cốt lõi” của dự án, bao gồm:
- Thay đổi mục tiêu hoặc nội dung thuộc diện phải chấp thuận chủ trương
- Thay đổi địa điểm hoặc quy mô diện tích đất sử dụng
- Kéo dài tiến độ quá 24 tháng
- Điều chỉnh thời hạn hoạt động của dự án
- Thay đổi nhà đầu tư hoặc điều kiện đối với nhà đầu tư
Điểm chung của các trường hợp này là đều tác động trực tiếp đến bản chất pháp lý hoặc định hướng phát triển của dự án, do đó Nhà nước vẫn cần kiểm soát chặt chẽ.
III. 2 TRƯỜNG HỢP ĐÃ ĐƯỢC LOẠI BỎ – “CỞI TRÓI” CHO DOANH NGHIỆP
So với quy định cũ, Luật Đầu tư 2025 đã loại bỏ hai trường hợp quan trọng từng khiến nhiều dự án gặp khó khăn:
- Thay đổi tổng vốn đầu tư từ 20% trở lên
- Thay đổi công nghệ đã được thẩm định
Việc loại bỏ hai trường hợp này mang ý nghĩa rất lớn về mặt thực tiễn. Trước đây, chỉ cần doanh nghiệp điều chỉnh vốn để phù hợp với biến động thị trường hoặc cập nhật công nghệ mới cũng phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương, gây mất thời gian và làm gián đoạn tiến độ dự án. Nay, với quy định mới, nhà đầu tư có thể chủ động hơn trong việc điều chỉnh các yếu tố này mà không cần quay lại “xin phép từ đầu”.
IV. LỢI THẾ LỚN NHƯNG KHÔNG PHẢI KHÔNG CÓ RỦI RO
Từ góc độ thực tiễn, việc bỏ yêu cầu điều chỉnh chủ trương đầu tư khi thay đổi vốn hoặc công nghệ là một bước tiến quan trọng giúp tăng tính linh hoạt và giảm gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong các lĩnh vực như bất động sản, năng lượng hoặc công nghệ cao, nơi nhu cầu điều chỉnh vốn và công nghệ diễn ra thường xuyên.
Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư có thể hiểu sai rằng việc “không cần điều chỉnh chủ trương” đồng nghĩa với việc không cần kiểm soát pháp lý. Trên thực tế, việc thay đổi vốn hoặc công nghệ vẫn phải tuân thủ các quy định pháp luật chuyên ngành và có thể ảnh hưởng đến các thủ tục khác như môi trường, xây dựng hoặc tín dụng.
Một điểm đáng chú ý khác là ngân hàng khi thẩm định dự án sẽ không còn phụ thuộc hoàn toàn vào quyết định chủ trương đầu tư đã điều chỉnh, mà sẽ căn cứ vào các quy định chuyên ngành và khả năng tài chính thực tế. Điều này vừa mở ra cơ hội linh hoạt, nhưng cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải minh bạch hơn trong hồ sơ tài chính.
Để tận dụng lợi thế của quy định mới, nhà đầu tư cần tiếp cận việc điều chỉnh dự án theo hướng tổng thể. Trước hết, cần xác định rõ thay đổi dự kiến có thuộc trường hợp phải điều chỉnh chủ trương hay không, thay vì áp dụng máy móc theo quy định cũ.
Bên cạnh đó, cần rà soát các quy định pháp luật liên quan như môi trường, xây dựng, đất đai và tài chính để đảm bảo việc điều chỉnh không làm phát sinh vi phạm ở các lĩnh vực khác. Trong các dự án lớn, việc có sự tham gia của luật sư ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp vừa tận dụng được sự linh hoạt của luật mới, vừa kiểm soát rủi ro hiệu quả.
- - - - - - - - THÔNG TIN LIÊN HỆ TƯ VẤN- - - - - - - -
P: 0984.47.47.54
E: wiseelaw@gmail.com
W: www.wiseelaw.com
A: 92b Nguyễn Hữu Cảnh, Thạnh Mỹ Tây, HCM
